نوبت کاری

کار نوبتی

اسفند ۲۰, ۱۴۰۰

کار نوبتی

در قانون کار ایران تعریف جامع و کاملی از کار نوبتی  شده است ;  چندین ماده قانون به شرح کار نوبتی پرداخته است ; که هر کدام دستمزد متفاوتی دارند ; در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت .

کار نوبتی چیست

طبق ماده ۵۵ قانون کار ;  کارنوبتی عبارت است;  از کاری که در طول ماه گردش دارد;  به نحوی که نوبت های آن در صبح یا عصر یا شب واقع شود.

  • قانون کار به دلایل مختلف مانند ; لزوم حضور دائم کارگران;  در کارهای مربوط به خدمات عمومی نظیر اورژانس و حمل و نقل شهری ، بیمارستان ها که امکان تعطیلی آن ها وجود ندارد ; و یا وجود انگیزه و هدف;  استفاده اقتصادی در کارفرمایان;  که برای استفاده دائمی از دستگاه ها و سرمایه خود، کارگران را به گروه هایی تقسیم می کنند ; و هر گروه از آنان را در یک نوبت یا شیفت به کار می گمارند;  نظام خاصی را در خصوص انطباق چنین وضعیتی مورد پیش بینی قرار داده است که;  در اصطلاح روابط کار به آن کار نوبتی گفته می شود.
  • کارگرانی که;  به صورت یک ماه صبح و یک ماه عصر یا شب کار می کنند;  نوبت کار نبوده;  و مشمول استفاده از فوق العاده نوبت کاری نیز قرار نمی گیرند ; زیرا به استناد این ماده;  کار نوبتی کاری هست که نوبت های آن در طول یک ماه گردش داشته باشد.
  • کارگرانی که بر اساس قرارداد کار ; و شرایط کار مورد توافق به ۲۴ ساعت کار و ۲۴ یا ۴۸ ساعت استراحت می پردازند ; نیز قراردادهای مشابه آن ،; با عنایت به تعریف کار نوبتی موضوع این ماده قانونی;  نوبت کار نبوده;  و استحقاق دریافت فوق العاده مربوطه را نخواهند داشت ; و تنها اقلام خاص خود را دارا هستند.

میزان پرداخت فوق العاده نوبت کاری

طبق ماده ۵۶ قانون کار;  کارگری که در طول ماه به طور نوبتی کار می کند ;  نوبت های کار وی در صبح و عصر واقع می شود 10 درصد ;  چنانچه نوبت ها در صبح و عصر و شب قرار گیرد 15 درصد ;  در صورتی که نوبت ها به صبح و شب یا عصر و شب بیفتد 22/5 درصد ; علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.

  • کارگرانی که نوبتی کار می کنند ;  آزادی عمل در کار ندارند ; در برخی هفته ها صبح ; و در برخی هفته ها عصر ; و در برخی هفته ها شب کاری می کنند ;  با توجه به نوبت های کار;  فوق العاده ای برای آن ها در نظر گرفته شده است.
  • بر حسب آن که ; نوبت های کار در شب واقع شود یا نشود ;  آن که کار به اصطلاح موسوم; دو شیفتی کار کند ; و نوبت های کار او در صبح و عصر واقع شود;  و شیفت شب نداشته باشد;  10 درصد ; بابت فوق العاده نوبت کاری علاوه بر مزد دریافت خواهد کرد.
  • این فوق العاده;  در مورد کارگر سه شیفتی که ; خواه ناخواه یکی از نوبت های کاریش شب خواهد بود;  15 درصد ; علاوه بر مزد; اما کارگران دو شیفتی که;  یک نوبت آن ها در شب واقع می شود ; با توجه به دشواری کار شب ; 22/5 درصد علاوه بر مزد دریافت خواهند کرد.

میزان پرداخت فوق العاده نوبت کاری در روز جمعه

  • در صورتی که روز کاری کارگر ; نوبت کار با روز تعطیل هفتگی ( جمعه) برخورد کند ; چون خود به خود به جای جمعه ;  روز دیگر از هفته را تعطیل می کند;  برای کار در روز جمعه ذی حق دریافت فوق العاده ای به میزان 40 درصد مزد;  روز عادی برای کار در روز جمعه خواهد بود.
  • از آن جایی که از درصد های نوبت کار;  در ماده ۵۶ قانون کار ; به عنوان فوق العاده نام برده شده است; لذا این فوق العاده ها جز مزد نبوده ; و از این رو در محاسبه اضافه کاری ;  عیدی و پاداش آخر سال و مزایای پایان کار منظور نمی گردد.
  • در صورت مصادف شدن;  روزهای کاری کارگران نوبتی ;با ایام تعطیلات رسمی;  کار در این ایام برای آن ها نیز اضافه کاری محسوب می شود ; و برای هر ساعت کار در تعطیل رسمی مشمول 40 درصد علاوه بر مزد یک ساعت کار عادی می باشد.

ساعات نوبت کاری

  • طبق ماده ۵۷ قانون کار ; در کار نوبتی ممکن است ; ساعات کار از ۸ ساعت در شبانه روزی و ۴۴ ساعت در هفته تجاوز نماید ; لیکن جمع ساعات کار در ۴ هفته نباید از ۱۷۶ ساعت;  تجاوز نماید.
  • در کار نوبتی ممکن است ; گردش کار در شیفت های متعدد ۲ و ۳ و ۴ شیفت صورت گیرد; اگر چه در کار نوبتی ممکن است ساعات کار از ۸ ساعت در شبانه روز و ۴۴ ساعت در هفته تجاوز نماید;  اما طبق این ماده قانونی جمع ساعات کار در چهار هفته متوالی نباید از 176 ساعت بیشتر باشد.
  • در صورت افزایش ساعات کار ; به بیش از ساعت تعیین شده ; در این ماده قانونی ; مازاد بر ۱۷۶ ساعت کارکرد;  اضافه کاری تلقی خواهد شد.

در مقاله های بعد درباره کار شب ; کار روز و متناوب صحبت خواهیم کرد.

شرکت آوید سامانه رایمون تولید کننده نرم افزارهای مالیلجستیک ; تولید و ERP